BAMS | संस्थापक – जरायू आयुर्वेद पंचकर्म अँड योगा क्लिनिक

शाखा : खोपट आणि कासारवडवली, ठाणे

“आयुष्यात काही निर्णय आपण घेतो आणि काही निर्णय परिस्थिती आपल्याकडून घेत असते. माझ्या आयुष्यातील सर्वात मोठा निर्णय कोरोनाकाळाने घेतला आणि त्यातूनच माझ्या आयुष्याला एक नवी दिशा मिळाली.” — डॉ. अनुजा सालवटकर-मोरे

आज ठाण्यातील खोपट आणि कासारवडवली येथे कार्यरत असलेल्या डॉ. अनुजा सालवटकर-मोरे यांचा प्रवास अनेक तरुणींसाठी प्रेरणादायी आहे. वयाच्या अवघ्या २५ व्या वर्षी स्वतःची वैद्यकीय सेवा सुरू करून आणि काही वर्षांतच दुसरी शाखा उभारून त्यांनी मेहनत, जिद्द आणि सेवाभावाच्या बळावर स्वतःची वेगळी ओळख निर्माण केली.

कोरोनाकाळाने बदलली आयुष्याची दिशा

बीएएमएसचे शिक्षण पूर्ण केल्यानंतर डॉ. अनुजा यांचा कल स्पर्धा परीक्षांकडे होता. प्रशासनाच्या माध्यमातून समाजसेवा करण्याचे त्यांचे स्वप्न होते. मात्र, २०२० मध्ये आलेल्या कोरोना महामारीने त्यांच्या आयुष्याला नवी दिशा दिली. “त्या कठीण काळात रुग्णांसाठी दिवस-रात्र झटणारे डॉक्टर पाहून माझ्या मनात एक विचार आला—समाजसेवा करायची असेल, तर डॉक्टर म्हणून थेट लोकांच्या आयुष्यात बदल घडवता येतो. त्याच क्षणी मी माझे संपूर्ण आयुष्य वैद्यकीय सेवेसाठी समर्पित करण्याचा निर्णय घेतला,” असे त्या सांगतात.

गुरुंकडून मिळाले खरे आयुर्वेदाचे शिक्षण

पदवी मिळवल्यानंतर खऱ्या अर्थाने चिकित्सक घडण्याच्या त्यांच्या प्रवासात मार्गदर्शक डॉ. मिलिंद सज्जनवार यांची भूमिका महत्त्वाची ठरली. “माझे गुरु डॉ. मिलिंद सज्जनवार यांच्या मार्गदर्शनाखाली मला पारंपरिक गुरु-शिष्य परंपरेत एक वर्ष प्रत्यक्ष काम करण्याची संधी मिळाली. पुस्तकातील आयुर्वेद आणि प्रत्यक्ष रुग्णसेवा यामधील फरक त्या काळात समजला. प्रत्येक रुग्णाकडे पाहण्याची दृष्टी, निदानाची पद्धत, पंचकर्माचे शास्त्र आणि वैद्यकीय नैतिकता या सर्व गोष्टी मी त्यांच्याकडून शिकले,” असे त्या सांगतात. प्रशिक्षणानंतर त्यांच्या गुरुंच्या एका शाखेची जबाबदारी त्यांच्यावर सोपविण्यात आली. स्वतंत्रपणे रुग्णसेवा करताना मिळालेला अनुभव त्यांच्या पुढील प्रवासाचा मजबूत पाया ठरला.

मुंबईने शिकवले रुग्णांना समजून घेण्याचे महत्त्व

लग्नानंतर मुंबईत आल्यानंतर स्वतःचे क्लिनिक सुरू करण्याची घाई न करता डॉ. अनुजा यांनी प्रथम मुंबईतील रुग्णांची जीवनशैली, आहाराच्या सवयी आणि आरोग्यविषयक गरजा समजून घेण्यासाठी जवळपास एक वर्ष काम केले. “प्रत्येक शहराची जीवनशैली वेगळी असते. मुंबईतील धावपळ, ताणतणाव, बदललेल्या आहारपद्धती आणि त्यातून निर्माण होणारे आजार समजून घेणे मला आवश्यक वाटले. त्यामुळे भविष्यातील रुग्णांना अधिक परिणामकारक उपचार देता आले,” असे त्या सांगतात.

वयाच्या २५ व्या वर्षी पहिले स्वप्न पूर्ण

२०२२ मध्ये, वयाच्या अवघ्या २५ व्या वर्षी, त्यांनी ठाण्यातील खोपट येथे स्वतःच्या वैद्यकीय सेवेला सुरुवात केली. सुरुवातीचा काळ आव्हानात्मक होता. नवीन सेवा, मर्यादित साधने आणि रुग्णांचा विश्वास संपादन करण्याची जबाबदारी होती. मात्र, प्रामाणिक उपचार, शास्त्रोक्त पंचकर्म आणि प्रत्येक रुग्णाशी जिव्हाळ्याने संवाद साधण्याच्या त्यांच्या पद्धतीमुळे हळूहळू रुग्णांचा विश्वास वाढत गेला.

विश्वासातून उभी राहिली दुसरी शाखा

रुग्णांचा वाढता विश्वास आणि सातत्यपूर्ण सेवेमुळे २०२६ मध्ये कासारवडवली, ठाणे येथे दुसऱ्या शाखेची सुरुवात झाली.

“माझ्यासाठी दुसरी शाखा म्हणजे केवळ व्यवसायाचा विस्तार नाही; तर अधिकाधिक लोकांपर्यंत शास्त्रोक्त आयुर्वेद पोहोचविण्याची जबाबदारी आहे,” असे डॉ. अनुजा सांगतात.

आज त्यांच्या कार्यात पंचकर्म, आयुर्वेदिक उपचार, योग मार्गदर्शन आणि प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवा यावर विशेष भर दिला जातो.

“प्रत्येक रुग्णाची प्रकृती, आहार, जीवनशैली आणि मानसिक स्थिती समजून घेऊन त्यानुसार उपचार करणे हेच खरे आयुर्वेद आहे,” असे त्या स्पष्ट करतात.

महिलांसाठी संदेश

आज अनेक तरुणी स्वतःचे करिअर घडवत आहेत. त्यांच्यासाठी डॉ. अनुजा यांचा संदेश स्पष्ट आहे— “स्वप्ने मोठी ठेवा, पण त्यासाठी मेहनत करण्याची तयारीही ठेवा. अडचणी प्रत्येकाच्या आयुष्यात येतात. परिस्थितीला दोष देण्यापेक्षा त्यातून संधी शोधा. योग्य मार्गदर्शन, सातत्य, प्रामाणिकपणा आणि सेवाभाव असेल तर यश नक्की मिळते.”

समाजसेवेच्या स्वप्नाला आयुर्वेदातून मिळाली दिशा

शास्त्रोक्त आयुर्वेद आणि पंचकर्म अधिकाधिक लोकांपर्यंत पोहोचविणे, प्रतिबंधात्मक आरोग्यसेवेबद्दल जनजागृती करणे आणि निरोगी जीवनशैलीबाबत जागरूकता निर्माण करणे, हे डॉ. अनुजा यांचे ध्येय आहे.

“रुग्णाचा विश्वास हीच डॉक्टरची खरी कमाई आहे. उपचार म्हणजे केवळ औषध नव्हे; तर आशा, विश्वास आणि निरोगी जीवनाकडे नेणारा प्रवास आहे. समाजसेवेचे माझे स्वप्न आज आयुर्वेदाच्या माध्यमातून पूर्ण होत आहे आणि हीच माझी सर्वात मोठी समाधानाची गोष्ट आहे,” असे त्या सांगतात.

डॉ. अनुजा सालवटकर-मोरे यांची ही वाटचाल परिस्थितीने बदललेल्या दिशेला स्वीकारून, मेहनत आणि ध्येयाच्या बळावर त्याच दिशेला यशस्वी प्रवासात बदलण्याची प्रेरणादायी यशोगाथा आहे.