पर्यावरणाच्या दृष्टीने घातक ठरणाऱ्या प्लास्टिक कचऱ्यावर निर्बंध घालण्याची मागणी

मुंबई : वाढदिवस, लग्नसमारंभ, पार्टी तसेच विविध सार्वजनिक आणि खासगी कार्यक्रमांमध्ये उत्साह व्यक्त करण्यासाठी वापरल्या जाणाऱ्या पार्टी पॉपरमधील प्लास्टिक कन्फेटीवर बंदी घालण्याची मागणी जोर धरू लागली आहे. कार्यक्रमांनंतर परिसरात विखुरले जाणारे प्लास्टिकचे छोटे तुकडे स्वच्छतेबरोबरच पर्यावरणासाठीही घातक ठरत असल्याने मुंबई महापालिकेने या प्रकाराची गांभीर्याने दखल घ्यावी, अशी मागणी पर्यावरणप्रेमींकडून करण्यात आली आहे.

पार्टी पॉपरचा वापर केल्यानंतर त्यातून बाहेर पडणारी रंगीबेरंगी कन्फेटी रस्ते, पदपथ, उद्याने, मैदान तसेच कार्यक्रमस्थळाच्या परिसरात मोठ्या प्रमाणात पसरते. कागदी कन्फेटीच्या तुलनेत प्लास्टिक कन्फेटी सहज विघटित होत नसल्याने ती दीर्घकाळ परिसरात राहण्याची शक्यता असते. कार्यक्रम संपल्यानंतर ही कन्फेटी गोळा करणेही अनेकदा कठीण जाते. परिणामी ती इतर कचऱ्यात मिसळून प्लास्टिक कचऱ्याचे प्रमाण वाढवते.

मुंबईसारख्या मोठ्या आणि दाट लोकवस्तीच्या शहरात दररोज मोठ्या प्रमाणावर कचरा निर्माण होतो. त्यात प्लास्टिक कचऱ्याची भर पडल्यास कचरा व्यवस्थापन यंत्रणेवरील ताण आणखी वाढतो. पावसाळ्यात प्लास्टिकचे छोटे तुकडे नाले आणि पाण्याच्या प्रवाहात गेल्यास ते पर्यावरणीय समस्यांमध्ये भर घालू शकतात. त्यामुळे उत्सव आणि कार्यक्रमांमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या अशा वस्तूंच्या वापराबाबतही योग्य नियम करण्याची आवश्यकता व्यक्त केली जात आहे.

पर्यावरणपूरक पर्याय वापरण्याची मागणी

पार्टी पॉपरवर पूर्णपणे बंदी घालण्याऐवजी प्लास्टिक कन्फेटीऐवजी कागदापासून तयार केलेली किंवा जैवविघटनशील कन्फेटी वापरण्यास प्रोत्साहन द्यावे, अशी मागणीही पुढे आली आहे. त्यामुळे कार्यक्रमांचा उत्साह कायम ठेवतानाच पर्यावरणाचे नुकसान कमी करता येऊ शकते.

कार्यक्रम आयोजक, हॉटेल्स, सभागृह तसेच इव्हेंट व्यवस्थापन करणाऱ्या संस्थांनीही पर्यावरणपूरक वस्तूंच्या वापराला प्राधान्य द्यावे, असे आवाहन करण्यात येत आहे. विशेषतः सार्वजनिक ठिकाणी कार्यक्रम आयोजित करताना कार्यक्रमानंतर निर्माण होणारा कचरा पूर्णपणे साफ करण्याची जबाबदारी आयोजकांवर निश्चित करण्याची मागणी होत आहे.

महापालिकेने स्पष्ट नियम करावेत

मुंबई महापालिकेने प्लास्टिक कन्फेटी असलेल्या पार्टी पॉपरच्या वापराबाबत स्पष्ट मार्गदर्शक तत्त्वे किंवा निर्बंध निश्चित करावेत, अशी मागणी पर्यावरणप्रेमींकडून करण्यात आली आहे. प्लास्टिकचा वापर कमी करण्यासाठी जनजागृती करण्याबरोबरच पर्यावरणपूरक पर्याय उपलब्ध करून देण्यावर भर देणे आवश्यक असल्याचेही सांगण्यात येत आहे.

कार्यक्रमांचा आनंद साजरा करताना पर्यावरणाची किंमत मोजावी लागू नये, यासाठी प्लास्टिक कन्फेटीऐवजी पर्यावरणपूरक पर्यायांचा वापर करण्याची गरज आहे. मुंबईला स्वच्छ आणि प्लास्टिकमुक्त ठेवण्यासाठी नागरिकांसह कार्यक्रम आयोजकांनीही जबाबदारी स्वीकारावी, अशी अपेक्षा व्यक्त होत आहे.